37:2–50:26 เรื่องราววงศ์ตระกูลของยาโคบ
เรื่องราวของครอบครัวสุดท้ายนี้มุ่งเน้นไปที่โยเซฟ ผู้ซึ่งพระเจ้าทรงใช้เพื่อช่วยกู้ชนชาติอิสราเอล (และบรรดาประชาชาติ นี่จึงเป็นการอวยพรประชาชาติดังที่กล่าวไว้ใน 12:2–3) ให้รอดพ้นจากการกันดารอาหาร เพื่อให้เชื้อสายที่ทรงสัญญาไว้ได้รับการรักษาไว้ คุณจะพบว่าการอ่านเรื่องนี้ให้ประสบการณ์ที่แตกต่างจากเรื่องก่อนหน้า เนื่องจากเป็นเรื่องเล่าที่ต่อเนื่องเป็นหนึ่งเดียว (ยาวที่สุดในลักษณะนี้ในพระคัมภีร์) โดยมีการแทรกเพียงสามตอน คือ เรื่องของยูดาห์ในบทที่ 38 ลำดับพงศ์พันธุ์ใน 46:8–27 และ “คำอวยพร” ของยาโคบในบทที่ 49
ขอให้สังเกตว่าเรื่องราวเริ่มต้นและจบลงด้วยประเด็นเดียวกัน คือพี่น้องของโยเซฟกราบลงต่อหน้าเขา (37:5–7; 50:18; เปรียบเทียบ 42:6) ขอให้มองหาหัวข้อสำคัญต่างๆ ที่เชื่อมเรื่องราวนี้เข้าไว้ด้วยกัน นั่นคือ พระเจ้าทรงพลิกแผนการชั่วร้ายของพี่น้องให้กลับกลายเป็นดี พระองค์ทรงยอมให้โยเซฟต้องทนทุกข์อยู่ในคุก (ซึ่งเกิดขึ้นเพราะโยเซฟปฏิเสธที่จะทำบาป) แต่ในที่สุดก็ทรงช่วยกู้เขาและยกชูเขาขึ้น ผ่านความสามารถที่พระเจ้าประทานให้ในการอธิบายความฝัน (สังเกตข้อความที่กล่าวซ้ำว่า “พระยาห์เวห์ทรงอยู่กับโยเซฟ” 39:2, 3, 21, 23) — อีกครั้งหนึ่ง พระเจ้าทรงทำงานผ่านบุตรชายที่อายุน้อยกว่าและถูกดูหมิ่น ขอให้สังเกตด้วยว่าในตอนท้าย (บทที่ 48) การอวยพรของยาโคบที่มีต่อบุตรชายสองคนของโยเซฟ ยังคงสืบต่อรูปแบบเดิม คือพระเจ้าทรงเลือกผู้ที่อายุน้อยกว่า (ผู้ที่ไม่ได้รับความโปรดปราน)
ท้ายที่สุด คุณควรสังเกตบทบาทของยูดาห์ในเรื่องราวนี้ แม้ว่าการเริ่มต้นของเขาจะไม่ดีเลย (บทที่ 38) แต่ต่อมายูดาห์ได้แสดงหัวใจที่กลับใจใหม่ต่อบทบาทในอดีตของตนในเรื่องนี้ (44:18–34) และในที่สุดเขาได้รับพระพรในฐานะ “สิงโต” ซึ่งจากเชื้อสายของเขาจะมีพระราชาแห่งราชวงศ์ดาวิด (49:8–12) และในที่สุดคือกษัตริย์พระเมสสิยาห์ คือพระเยซูคริสต์
ถึงแม้ว่าเรื่องราวจะจบลงด้วยโยเซฟอยู่ในโลงศพที่อียิปต์ (50:26) แต่สิ่งนี้ก็เป็นการปูทางไปสู่เรื่องราวส่วนถัดไป คือพระธรรมอพยพ ซึ่งได้กล่าวไว้เป็นพิเศษว่าชาวอิสราเอลได้นำกระดูกของโยเซฟติดตัวไปด้วย เพราะโยเซฟได้ให้พวกเขาปฏิญาณและกล่าวว่า “พระเจ้าจะทรงช่วยท่านทั้งหลายอย่างแน่นอน” (อพย. 13:19)
พระธรรมปฐมกาลเริ่มต้นเรื่องราวของพระคัมภีร์ด้วยพระเจ้าในฐานะพระผู้สร้าง มนุษย์ในฐานะผู้ที่ถูกสร้างตามพระฉายาของพระองค์แต่ล้มลงในบาป และการตอบสนองของพระเจ้าโดยแผนการทรงไถ่ประชากรที่ทรงเลือกสรร และทรงกระทำเช่นนั้นผ่านสถานการณ์หลากหลายรูปแบบ ทั้งดีและร้าย รวมทั้งท่ามกลางความบกพร่องของพวกเขา