เรื่องย่อ

หลังจากแต่งงานกับราเชลและเลอาห์แล้ว ยาโคบทำงานให้ลาบันเป็นเวลาหลายปีโดยหวังว่าจะได้ราเชลเป็นภรรยา แต่ลาบันกลับหลอกลวงเขา ยาโคบจึงวางแผนที่จะหนีไปพร้อมกับภรรยาและลูกๆ โดยไม่บอกลาบัน เขาหลอกลาบันเรื่องจำนวนแกะที่เลี้ยงดูอยู่ และใช้กลอุบายต่างๆ เช่น ใช้กิ่งไม้ที่มีสีขาวและดำ เพื่อให้แกะออกลูกเป็นสีที่เขาต้องการ ในที่สุดเขาก็ร่ำรวยขึ้น และลาบันรู้ว่ายาโคบจะหนีไปจึงตามไปจับ แต่พวกเขาก็เจรจากันและตกลงที่จะแยกทางกันโดยที่ยาโคบได้รับอนุญาตให้พาครอบครัวและทรัพย์สมบัติของเขาไป ก่อนจากลาบัน ยาโคบได้พบกับลาบันและเตือนเขาถึงพระเจ้าที่ทรงปกป้องเขาตลอดเวลา และจากนั้นยาโคบก็เดินทางกลับไปยังแผ่นดินของเขาเอง พร้อมกับครอบครัวและทรัพย์สมบัติที่ร่ำรวย ระหว่างทาง เขาได้พบกับพระเจ้า และพระเจ้าได้เปลี่ยนชื่อเขาเป็นอิสราเอล ซึ่งหมายถึง "ผู้ที่ต่อสู้กับพระเจ้าและมนุษย์" แสดงให้เห็นถึงการต่อสู้และการต่อรองของยาโคบในชีวิต

เรื่องราวของราเชลและเลอาห์ในปฐมกาลเป็นภาพสะท้อนที่ชัดเจนของความอิจฉาและความทะเยอทะยานที่ฝังรากลึกในจิตใจมนุษย์ เมื่อราเชลผู้เป็นที่รักกลับต้องเผชิญกับความขมขื่นจากการเป็นหมัน ในขณะที่เลอาห์ผู้ถูกละเลยกลับมีบุตรมากมาย ความกดดันนี้ผลักดันให้ราเชลตัดสินใจผิดพลาดด้วยการส่งสาวใช้ไปให้กำเนิดบุตรแทนตนเอง จนกลายเป็นการแข่งขันที่เปลี่ยนความสัมพันธ์พี่น้องให้กลายเป็นความขัดแย้งที่เต็มไปด้วยบาดแผลทางอารมณ์ ทั้งคู่ต่างหมกมุ่นอยู่กับการเปรียบเทียบและพยายามพิสูจน์คุณค่าของตนเองผ่านจำนวนบุตรเพื่อแย่งชิงความรักจากยาโคบ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าการมองหาคุณค่าจากภายนอกและการเปรียบเทียบกับผู้อื่นมีแต่จะพรากความสงบสุขไปจากใจ

ท่ามกลางความวุ่นวายในครอบครัวและการแสวงหาอำนาจผ่านบุตรธิดา แม้แต่ยาโคบเองก็ต้องเผชิญกับการถูกเอาเปรียบจากลาบันผู้เป็นพ่อตา ทว่าในความพยายามและกลยุทธ์การเลี้ยงสัตว์ที่ดูเหมือนเป็นการต่อสู้ดิ้นรนของมนุษย์ พระเจ้ายังคงทรงสถิตและประทานพระพรให้ยาโคบประสบความสำเร็จอย่างเหนือความคาดหมาย เรื่องราวนี้เน้นย้ำว่าพระเจ้าทรงสดับฟังเสียงของทุกคนเสมอ ไม่ว่าจะเป็นความทุกข์ระทมของเลอาห์ที่ต้องการความรัก หรือความโหยหาของราเชลที่รอคอยโยเซฟบุตรชายคนแรก แม้ในยามที่มนุษย์ก้าวพลาดด้วยความเขลาหรือความทะเยอทะยาน พระคุณของพระเจ้าก็ยังคงทำงานเพื่อนำทางชีวิตให้ก้าวข้ามความริษยาไปสู่ความมั่งคั่งฝ่ายวิญญาณ

บทเรียนสำคัญจากการเดินทางของครอบครัวยาโคบคือการเตือนใจให้เรายุติการวัดคุณค่าของตนเองเทียบกับผู้อื่น และหันมาไว้วางใจในแผนการของพระเจ้าอย่างแท้จริง ความสุขที่ยั่งยืนไม่ได้เกิดจากการชนะการแข่งขันในความสัมพันธ์ หรือการครอบครองสิ่งที่ผู้อื่นมี แต่เกิดจากการยอมรับตนเองและการให้เกียรติเส้นทางศรัทธาของแต่ละบุคคล เรื่องราวนี้จึงจบลงด้วยการเชิญชวนให้เราสร้างความสัมพันธ์บนพื้นฐานของความรักและการให้อภัย พร้อมทั้งหันกลับมาหาพระเจ้าผู้ทรงเป็นแหล่งกำเนิดของความสันติสุขที่แท้จริง ซึ่งอยู่เหนือความทะเยอทะยานและการเปรียบเทียบใดๆ ในโลกนี้

ข้อคิด: ปฐมกาล 30-31

เรื่องราวของเลอาห์ ราเชล และยาโคบในปฐมกาล เป็นภาพสะท้อนอันทรงพลังของความอ่อนแอในมนุษย์ที่พยายามไขว่คว้าพรด้วยกลอุบายและการกระทำที่ผิดพลาด ทว่าท่ามกลางความขัดแย้งและการชิงดีชิงเด่น พระเจ้ายังคงสำแดงพระเมตตาอันล้นพ้นด้วยการประทานบุตรให้แก่พวกเขา ซึ่งสอดคล้องกับคำสอนของพระเยซูเจ้าในลูกา 6:35 ที่ว่าพระเจ้าทรงกรุณาแม้ต่อคนชั่วและคนอกตัญญู แม้พระองค์จะทรงเกลียดชังบาปแต่กลับทรงเต็มเปี่ยมด้วยความรักที่พร้อมจะรับคนบาปเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในแผนการอันยิ่งใหญ่ เรื่องราวนี้จึงเป็นประจักษ์พยานว่าความรักและการให้อภัยของพระเจ้าไม่ได้ขึ้นอยู่กับความเพียบพร้อมของมนุษย์ แต่ทรงประทานพระพรและความชื่นชมยินดีให้แก่ทุกคนเพื่อนำทางเรากลับมาสู่สันติสุขในพระองค์เพียงผู้เดียว

คำถาม

1.   ความสัมพันธ์ระหว่างยาโคบและลาบันสะท้อนถึงความสัมพันธ์แบบใดในสถานที่ทำงานปัจจุบัน? (เช่น การเอาเปรียบ การไม่ซื่อสัตย์ การขาดความไว้วางใจ การแข่งขัน) คุณเคยพบเจอกับสถานการณ์ที่คล้ายคลึงกันหรือไม่? คุณจะจัดการกับสถานการณ์เหล่านั้นอย่างไร?

2.   คุณคิดว่ายาโคบประสบความสำเร็จในการแสวงหาอิสรภาพและความมั่งคั่งหรือไม่? ความสำเร็จควรวัดจากอะไร? (เช่น ความมั่งคั่งทางวัตถุ ความสุข ความสัมพันธ์ ความสงบสุข)

ปฐมกาลบทที่ 31 เป็นช่วงเวลาสำคัญที่ยาโคบตัดสินใจพาครอบครัวหนีจากลาบันกลับสู่มาตุภูมิ ซึ่งให้ข้อคิดที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง ความเชื่อใจ และการพึ่งพาพระเจ้า ดังนี้ครับ:

1. พระเจ้าทรงสถิตอยู่ท่ามกลางความไม่ยุติธรรม

ตลอด 20 ปีที่ยาโคบทำงานให้ลาบัน เขาถูกโกงค่าจ้างและถูกเปลี่ยนเงื่อนไขถึง 10 ครั้ง แต่ยาโคบยืนยันว่า "พระเจ้าของบรรพบุรุษ...ทรงสถิตอยู่กับข้าพเจ้า" (ข้อ 5)

• ข้อคิด: เมื่อเราเผชิญกับการถูกเอารัดเอาเปรียบในที่ทำงานหรือความสัมพันธ์ ให้จำไว้ว่าพระเจ้าทรงเห็นความทุกข์ยากของเรา และพระองค์ทรงเป็นผู้ปกป้องเราได้ดีกว่าที่เราจะลุกขึ้นมาตอบโต้ด้วยวิธีที่อธรรม

2. การแยกตัวออกมาเพื่อการเริ่มต้นใหม่

ยาโคบตระหนักว่าทัศนคติของลาบันและลูกชายของเขาเปลี่ยนไป ความขัดแย้งเริ่มรุนแรงขึ้น จนพระเจ้าตรัสสั่งให้เขา "กลับไป"

• ข้อคิด: บางครั้งพระเจ้าใช้ "ความไม่สะดวกใจ" หรือ "ความขัดแย้ง" ในที่เดิม เพื่อเป็นสัญญาณบอกให้เราก้าวต่อไปสู่บทใหม่ของชีวิต การยึดติดกับที่ที่เต็มไปด้วยพิษ (Toxic Environment) อาจรั้งเราไว้จากพระพรที่รออยู่ข้างหน้า

3. อย่าให้ "รูปเคารพ" ในอดีตถ่วงดึงเราไว้

ตอนที่หนีมา ราเชลได้ขโมยรูปเคารพประจำครอบครัวของพ่อมาด้วย ซึ่งทำให้เกิดปัญหาตามมาเมื่อลาบันตามมาไล่กวด

• ข้อคิด: แม้เราจะเดินตามการทรงนำของพระเจ้า แต่หากเรายังแอบเก็บ "นิสัยเก่า" หรือ "สิ่งที่เคยพึ่งพาเดิมๆ" (รูปเคารพ) เอาไว้ มันจะกลายเป็นภาระและอันตรายต่อการเดินทางฝ่ายวิญญาณของเรา การเริ่มต้นใหม่ต้องอาศัยการทิ้งสิ่งที่ผิดหลักความเชื่ออย่างเด็ดขาด

4. พันธสัญญาและความสัตย์ซื่อ

ในตอนท้าย ลาบันและยาโคบได้ทำพันธสัญญาที่ มิสปาห์ เพื่อตกลงขอบเขตและสัญญาว่าจะไม่ทำร้ายกัน

• ข้อคิด: ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อควรจบลงด้วยการตกลงที่ชัดเจนและการมอบถวายไว้กับพระเจ้า (ให้พระเจ้าทรงเป็นพยานระหว่างกัน) การให้อภัยและต่างคนต่างไปตามทางของตนด้วยสันติภาพ คือวิธีที่พระเจ้าทรงพอพระทัย

ปฐมกาล 31 สอนให้เราเห็นว่า "พระพรไม่ได้มาจากการที่เราฉลาดกว่าผู้อื่น แต่มาจากการที่พระเจ้าทรงสถิตอยู่ด้วย" ยาโคบร่ำรวยขึ้นไม่ใช่เพราะเขาเก่งกว่าลาบัน แต่เพราะพระเจ้าทรงอวยพรเขาในท่ามกลางความยากลำบาก